Güney Amerika kıyılarını ilk keşfedenin Amerigo Vespucci olduğu sanılıyor. Kuşkusuz, Vespucci Güney Amerika’ya birçok yolculuk yapmıştır. Ancak bu yolculuklara ait kesin bel geler yoktur. Vespucci’nin adı unutulmamıştır, çünkü anakaraya onun adı verilmiştir.
Amerika’nın birçok kesimleri ispanya im-paratorluğu’nun bir parçası haline gelmekte ge cikmedi. Acımasız konkistador Cortes Meksika1 yi ele geçirerek Aztekler’i boyunduruğu altına aldı. Bir başka ispanyol, Pizarro, ya da Andlar’ da zengin inka İmparatorluğu’nu keşfetti. O da tıpkı Çortes gibi inkalar’ı boyunduruğu altına alarak imparatorluklarını yıktı, krallarını öldürt tü. Pizarro’nun kardeşi büyük bir orduyla And-lar’ı aşarak dağların ardındaki bölgelerde daha başka zenginlikler aradı.
28 Mart 2010
GÜNEY AMERİKA
AVUSTRALYA
XVI. yüzyıl boyunca büyük gemicilik şir ketleri keşifleri teşvik etti. Ticaret yapabile cekleri yeni bölgeler, yeni altın ve değerli taş ya da maden kaynakları bulacaklarını umuyor lardı. Felemenk Doğu Hindistan Şirketi’nin görevlileri 1642′de Avustralya kıyılarının hari-tasıru çıkardı. Bu arada Tasman da Avustralya’ nın çevresini gemiyle dolaştı ve Tasmanya’yı buldu.
Avustralya’ya ayak basan ilk Avrupalı William Dampier oldu. Dampier ingiltere adına çıktığı bilimsel bir inceleme gezisinde Batı Avustralya’yı gezip gördü. Kaptan Çook da Avustralya’nın doğu kıyısına çıkarak buraya ingiltere adına el koydu. Avustralya’ya ilk yer leşenler ise ingiltere’den sınır dışı edilen mah kumlar oldu. Bunlar Botany Körfezi’nde karaya ayak bastılar.
Hemen hemen 150 yıl boyunca, Avustral ya’nın iç kesimi üzerinde hiçbir şey öğrenile medi. Kıyı şeridi ile, Victoria’nın ve Çueens-land’in verimli topraklarını görenler olmuştu ama, hiç kimse Mavi Dağlar’ın batısına geç memişti.
Ülkenin iç kesimlerine giden yol büyük ır maklar sayesinde bulundu. Bunlar Darling, Murray ve Murrumbidgee ırmaklarıydı. Charles Sturt bu ırmaklarda gemisiyle yol alarak keşif lerde bulundu. Bu keşifler sonucunda, Avust ralya’nın iç kesiminin uçsuz bucaksız bir çöl olduğu meydana çıktı.
KUZEY AMERİKA
Atlas Okyanusu’nu ilk aşan Avrupalılar açık, uzun gemilerde yolculuk eden iskandinavyalılar’dı. iskandinav destanlarında Kızıl Eric’in Gröndland’da nasıl bir sömürge kurdu ğu, oğlu Lief Ericson’un gemisiyle daha batıya doğru yol alarak nasıl Nevvfoundland ve Nova Scotia kıyılarına ulaştığı anlatılır.
Dört yüz yıl kadar sonra, Kristof Kolomb Yeni DUnya’ya doğru ünlü yolculuğuna çıktı. Ne var ki, Kuzey Amerika kıyılarının haritasını ilk çıkaran John Cabot oldu.
i spanyollar’ın Güney Amerika’ya el koymalarından kısa süre sonra, Fransız kâşif leri Kanada’yi bulup yerleştiler.Jacques Gartîer, St Lavvrence ırmağından aşağıya gemisiyle yol culuğa çıktı. Birkaç yıl sonra da de Camplain, Ontario Gölü’nü keşfetti. Sonra Büyük Göller’i keşfe koyuldular. Bu arada Rene de Salie Niaga-ra Çavlam’nı buldu.
Meksika’nın kuzeyine geçen ilk Avrupalı Alexander Mackenzie oldu. Mackenzie Hudsori Körfezi Şirketi’nin birçok görevlisinden biriydi.
Büyük Göller’in güneyi, yani Batı yavaş yavaş Avrupalılar’a açıldı. Levvis ile Clark, Mis-souri ırmağından yukarıya doğru yol alarak Kayalık Dağları aştılar ve Büyük Okyanus’a ulaştılar.
ANTARKTİKA
Son bulunan ve keşfedilen anakara An tarktika oldu. ingiliz denizcisi Kaptan Cook 1772-1775 yılları arasında anakaranın çevresini gemisiyle dolaştı. Karaya çıkmadıysa da, deniz lerdeki zengin hayatı gördü. Onun verdiği rapor ları duyan birçok denizci bölgeye giderek bali na ve fok avına giriştiler.
1820′de Antarktika kıyılarını görenler oldu. Anakaraya ilk ayak basanın ise John Da-vis adında bir Amerikan gemicisi olduğu sanılı yor (1821). 1901-1904′te ingiliz kâşifi Robert Falcon Scott anakaranın içine doğru ilk büyük keşif gezisini gerçekleştirdi. Ancak, Güney Kutpu’na ilk ulaşan Norveçli Roald Amundsen oldu. Amundsen 14 aralık 1911′de ülkesinin bayrağını Güney Kutpu’na çekti. Ondan bir ay kadar sonra, Scott başkanlığında bir İngiliz keşif heyeti de aynı noktaya ulaştı. Ancak, Scott ile arkadaşları dönüş yolculuğu sırasında soğuktan donarak öldüler.
Uçakların gelişmesiyle Antarktika’ya yapı lan keşif yolculukları hızlandı. 1929′da Ameri kalı Richard E. Byrd uçağıyla Güney Kutpu-nun üzerinden uçtu. 1959′da 12 ülke arasında bir antlaşma imzalanarak Antarktika’nın yalnız barışçıl amaçlarla kullanılması üzerinde görüş birliğine varıldı.
Madenler
İnsanoğlu zamanımızdan en az 5.000 yıl ön ce madenleri kullanmayı öğrenmişti. Madenlere dövülerek biçim verilebileceğini ve bunlarla çe şitli aletler, keskinliğini yitirmeyen silâhlar yapı labileceğini biliyordu. îlkin küçük çapta alet, silâh yapımında kullanılan madenler zamanla o denli geniş bir kullanım alanı bulmuştur ki, bu gün uygarlığın onlarsız olamayacağı bir gerçektir.
Dünyada bir yılda kullanılan çelik miktarı bugün 400 milyon tonu bulmaktadır. Sağlam, dayanıklı bir maden olan çelik büyük binaların, köprülerin, motorsikletlerin, rayların ve gemilerin yapımında geniş ölçüde kullanılmaktadır. Hemen bütün makineler demirden ya da çeliktendir.